Julie Đặng và khởi nguồn đam mê với cà phê
Julie Đặng lựa chọn khởi nghiệp với cà phê không phải vì xu hướng hay cơ hội kinh doanh ngắn hạn, mà bắt nguồn từ niềm say mê sâu sắc với thức uống đặc biệt này. Ít ai ngờ rằng, trước khi bước chân vào nghề, Julie chưa từng uống cà phê.
Bước ngoặt đến khi cô được một người bạn mời thưởng thức tách espresso đầu tiên. Trải nghiệm ngắn ngủi ấy đã mở ra cho Julie một thế giới hoàn toàn mới, khơi dậy sự tò mò và đam mê với cà phê – từ hương vị, kỹ thuật pha chế cho đến câu chuyện phía sau mỗi hạt cà phê.
Thay đổi nhận thức về nghề barista tại Việt Nam
Tình yêu với cà phê không dừng lại ở việc thưởng thức hay sưu tầm dụng cụ pha chế. Julie Đặng quyết định dấn thân sâu hơn vào ngành cà phê, nhưng thay vì theo đuổi con đường kinh doanh chuỗi đồ uống hay sản xuất hạt, cô lựa chọn theo đuổi một hướng đi vừa thử thách vừa ý nghĩa: trở thành chuyên gia cà phê và nâng tầm nghề barista.
Sau nhiều năm học tập và thực hành nghiêm túc, Julie hiện là Chủ tịch Global Coffee School (Hiệp hội Quốc tế Các Trường Đào tạo Cà phê) tại Việt Nam, đồng thời là thành viên chuyên nghiệp của SCA – Specialty Coffee Association (Hiệp hội Cà phê Đặc sản Thế giới), Latte Art Grading System – LAGS. Tuy nhiên, điều Julie Đặng luôn trăn trở nhất chính là vị thế của nghề barista tại Việt Nam.
Với Julie Đặng, chất lượng của một tách cà phê không chỉ phụ thuộc vào hạt hay máy móc, mà còn nằm ở kiến thức, kỹ năng và sự tinh tế của người pha chế (barista). Thế nhưng, tại Việt Nam, nghề barista vẫn thường bị nhìn nhận chưa đúng, thậm chí bị đánh đồng với công việc phục vụ đơn thuần.
“Ở các quốc gia phát triển, barista là một nghề chuyên nghiệp, được tôn trọng và có thu nhập ổn định. Trong khi đó, tại Việt Nam, nhiều barista vẫn nhận mức lương khá thấp và ít cơ hội phát triển lâu dài”, Julie chia sẻ.
Hiện nay, mức thu nhập trung bình của barista tại Việt Nam chỉ khoảng 8–9 triệu đồng/tháng, trong khi tại nhiều quốc gia phát triển, con số này có thể đạt 15.000–20.000 USD/năm. Chính sự chênh lệch đó từng khiến gia đình Julie lo lắng khi cô quyết định theo đuổi con đường trở thành chuyên gia cà phê thay vì một công việc ổn định khác.
Barista School và hành trình nâng tầm nghề pha chế
Càng chứng kiến những định kiến và hoài nghi xung quanh nghề barista, Julie Đặng càng quyết tâm chứng minh giá trị thực sự của nghề pha chế cà phê và mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho người trẻ Việt Nam, đặc biệt là trong môi trường quốc tế.
Năm 2016, Barista School chính thức ra đời tại TP. Hồ Chí Minh, trở thành ngôi trường đầu tiên tại Việt Nam đào tạo chuyên sâu về nghề barista (pha chế) và cà phê đặc sản với chứng chỉ quốc tế. Bên cạnh các khóa học cơ bản về cảm quan mùi vị và kỹ năng pha chế, Barista School còn cung cấp các chương trình đào tạo chuyên sâu về cà phê như rang xay, kỹ thuật chiết xuất, kiểm soát chất lượng đồ uống, dịch vụ khách hàng và vận hành kinh doanh.
Thông qua giáo dục và đào tạo bài bản, Julie Đặng từng bước góp phần định vị lại nghề barista – không chỉ là người pha cà phê, mà là những chuyên gia góp phần định hình văn hóa và giá trị của cà phê Việt Nam.
Xây dựng cộng đồng barista bền vững tại Việt Nam
Theo ước tính của Euromonitor, mỗi năm Việt Nam có trung bình khoảng 2.000 quán cà phê mới được mở ra, với đa dạng mô hình từ nhượng quyền, chuỗi thương hiệu lớn, quán cà phê bình dân cho đến các cửa hàng thuộc phân khúc trung và cao cấp phục vụ nhóm khách hàng sành cà phê. Dù đại dịch COVID-19 từng khiến tốc độ tăng trưởng chững lại, nhu cầu tiêu dùng cà phê không hề suy giảm, thậm chí còn có xu hướng nâng cấp rõ rệt.
Sự thay đổi này đã thúc đẩy các cửa hàng cà phê phân khúc trung và cao cấp phát triển mạnh mẽ. Những không gian có diện tích vừa phải, thiết kế hiện đại, thoáng đãng và mang dấu ấn cá nhân của chủ quán ngày càng được ưa chuộng, góp phần định hình diện mạo mới cho thị trường cà phê Việt Nam.
Cà phê đặc sản và vai trò trung tâm của barista
Yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc riêng cho mỗi cửa hàng không chỉ nằm ở không gian, mà còn ở nguồn cà phê đặc sản được tuyển chọn kỹ lưỡng và rang xay theo công thức riêng. Từ đó, cà phê được pha chế và biến tấu đa dạng, tạo nên những hương vị độc bản.
Khách đến quán không chỉ để thưởng thức một ly cà phê, mà còn để trải nghiệm kỹ năng và cá tính pha chế của barista. Nhiều khi, quán cà phê trở thành nơi kết nối – nơi khách trò chuyện cùng barista về cà phê hoặc những câu chuyện đời sống thường nhật. Bên cạnh việc phục vụ tại chỗ, nhiều cửa hàng còn đóng gói cà phê bột mang về, hình thành mô hình mua – bán cởi mở, thân thiện, phản ánh triển vọng tích cực của nghề barista tại Việt Nam.
Barista School và sứ mệnh phát triển cộng đồng barista bền vững
Kể từ khi thành lập, Barista School đã đào tạo và cung cấp cho thị trường hàng ngàn barista có tay nghề, đồng thời hỗ trợ nhiều học viên, sinh viên và người Việt định cư ở nước ngoài có thêm cơ hội nghề nghiệp bền vững. Không dừng lại ở đào tạo chuyên môn, Julie Đặng và đội ngũ còn kết nối với các cửa hàng, khách sạn và tập đoàn F&B, tạo đầu ra cho học viên trong bối cảnh nghề barista vẫn còn tương đối mới tại Việt Nam.
Song song đó, Julie Đặng tích cực khuyến khích học viên tham gia các cuộc thi barista quốc tế để cọ xát, nâng cao kỹ năng và mở rộng góc nhìn nghề nghiệp. Trên cương vị giám khảo nhiều cuộc thi quốc tế, Julie Đặng nhận thấy barista Việt không hề thua kém bạn bè thế giới. Theo cô, điều họ còn thiếu chính là định hướng nghề nghiệp rõ ràng – hiểu mình là ai, đang ở đâu và cần bổ sung kỹ năng gì để phát triển xa hơn.
Nguyên tắc phát triển cộng đồng barista bền vững
Với mục tiêu xây dựng cộng đồng barista bền vững, Julie Đặng cùng đội ngũ Barista School mong muốn trở thành điểm tựa tin cậy, nơi học viên có thể chia sẻ, kết nối và tìm thấy sự hỗ trợ trên hành trình theo đuổi nghề. “Tôi mong muốn học viên xem Barista School là nơi họ có thể tin cậy, chia sẻ và tìm sự hỗ trợ. Khi gặp khó khăn hay vấp ngã trong nghề, họ vẫn có thể quay lại và cùng chúng tôi tìm cách tháo gỡ”, Julie Đặng chia sẻ.
Trong giai đoạn dịch bệnh vừa qua, với mong muốn thúc đẩy ngành barista phát triển dài hạn, Julie Đặng và đội ngũ đã hoàn thiện chương trình đào tạo giảng viên barista, nhằm nhân rộng kiến thức và chuẩn hóa chất lượng đào tạo. Julie khẳng định cô không e ngại cạnh tranh:
“Càng nhiều người hiểu nghề và truyền đạt đúng kiến thức, nghề barista càng có cơ hội phát triển, từ đó hình thành một cộng đồng barista mạnh và bền vững.”
Nguồn: Nhịp cầu Đầu tư, đã được hiệu chỉnh và xác thực cùng tác giả.
